เราทุกคนมีชีวิตที่มีทั้งสุขและทุกข์ปนกัน เรามักได้รับการสอนหรือแสดงให้เห็นว่าความทุกข์คือสิ่งที่น่ารังเกียจ ควรหนีให้ห่างไกล

นั่นขึ้นอยู่ว่าเรามองความทุกข์อย่างไร คือสิ่งที่ต้องหนี หรือสิ่งที่เราโอบรับ?

โอบรับความทุกข์? ล้อเล่นหรือเปล่า?

แนวคิดโอบรับความทุกข์ไม่ใช่คอนเส็ปต์ใหม่ และไม่ใช่ของใหม่ มันมีมาตั้งแต่กรีกโบราณ ภาษาละตินว่า amor fati แปลตรงตัวว่า รักชะตากรรม หรือรักชะตาของตนเอง

เอพิคทีตัส (Epictetus) นักปรัชญากรีกพูดถึงแนวคิดนี้

เอพิคทีตัสเกิดมาเป็นทาส แต่กลายเป็นนักปรัชญา เขาเห็นว่าสิ่งต่าง ๆ ภายนอกอยู่เหนือการควบคุมของเรา เราจึงควรยอมรับอย่างสงบ แต่เราก็รับผิดชอบต่อชีวิตของเราเอง

เอพิคทีตัสเขียนว่า “จงอย่าแสวงหาทางที่สิ่งต่าง ๆ เกิดขึ้นอย่างที่ท่านต้องการ แต่จงหวังว่าสิ่งต่าง ๆ เกิดขึ้นตามทางของมัน แล้วท่านจะเป็นสุข”

amor fati จึงเป็นทัศนคติอย่างหนึ่งในการมองชีวิต มองว่าทุกอย่างที่เกิดขึ้นในชีวิตเรา ทั้งสุขและทุกข์ เป็นสิ่งที่ดีแล้ว จึงโอบรับได้

มีคำกล่าวว่า อะไรที่เกิดขึ้นย่อมเป็นสิ่งดี

นี่อาจฟังดูเหมือนคำปลอบใจ เช่นที่คนไทยโบราณชอบพูดเมื่อเกิดเรื่องร้ายว่า “ถือว่าฟาดเคราะห์ก็แล้วกัน” หรือ “ชดใช้กรรม”

ในทัศนคติแบบ amor fati เรายอมรับว่าเรื่องมันเกิดอย่างนี้เพราะไม่สามารถเกิดอย่างอื่น เราไม่สามารถแก้มันได้

นี่ไม่ได้บอกว่าเราควรทนทุกข์ แต่ยอมรับสิ่งที่เกิดขึ้น เพราะชีวิตมิได้มีแค่ความทุกข์ มันมีความสุขด้วย ดีกับไม่ดีมาด้วยกัน

พูดง่าย ๆ คือ ส่วนดีเพียงเล็กน้อยก็เป็นเหตุผลพอสำหรับการดำรงอยู่ของส่วนเลวร้ายนิรันดร์

ปรัชญานี้ก็คล้ายกับปรัชญา Absurdism ของ อัลแบร์ กามูส์

กามูส์เห็นคล้ายกับนีทเช่ที่ยอมรับชะตากรรมว่าเป็นแกนหลักของชีวิต ความสุขเป็นไปได้เมื่อเรายอมรับความไร้ความหมายหรือไร้สาระของการดำรงอยู่ของเรา

กามูส์กล่าวว่า “ความมุ่งมั่นที่จะมีชีวิตอยู่โดยไม่ปฏิเสธอะไรก็ตามในชีวิต เป็นคุณธรรมที่ผมยกย่องมากที่สุดในโลก”

กามูส์เห็นว่าทางที่ดีที่สุดน่าจะเป็นการอยู่กับชีวิตที่เป็นอยู่ โดยไม่ต้องไปยึดเกาะลัทธิความเชื่อใด หนทางอื่น ๆ เป็นเรื่องไร้สาระ

ใช้ชีวิตโดยเริ่มที่ยอมรับชีวิต ยอมรับความไร้สาระแห่งชีวิต ยอมรับว่าชีวิตไม่มีสาระ ไม่มีความหมาย

มุมมองของแนวคิด amor fati การเอาชนะอุปสรรคอาจเริ่มที่การยอมรับ

เมื่อยอมรับโลกที่เป็นอยู่ ก็จะเป็นอิสระ แล้วจึงสามารถใช้ชีวิตอย่างเต็มที่

ทุกข์เป็นส่วนหนึ่งของโลก

จะว่าไปแล้ว Absurdism ก็คืออีกมุมหนึ่งของ amor fati

ตัวอย่างหนึ่งที่กามูส์มักยกมาประกอบคือตำนานกรีกของซิซีฟัสผู้ต้องคำสาปถูกลงโทษให้เข็นก้อนหินใหญ่ขึ้นภูเขา แต่จะทำไม่สำเร็จเสมอ เพราะเมื่อเข็นหินใกล้ถึงยอด หินจะร่วงลงมาทุกครั้ง ต้องเข็นขึ้นไปใหม่ชั่วนิรันดร์ ชีวิตของซิซีฟัสย่อมไม่สนุก เพราะเห็นชัดว่าทุกข์ทรมานทั้งปีทั้งชาติ

แต่หากซิซีฟัสยอมรับ ‘ชะตากรรม’ นี้ มองว่าชีวิตก็เป็นอย่างนี้แหละ เขาไม่จำเป็นต้องทุกข์ บางทีระหว่างทางเข็นหิน เขาอาจมองทิวทัศน์งดงามและมีความสุขได้

บางครั้งการสัมผัสความงามของสิ่งต่าง ๆ เราก็ต้องมองโลกอย่างมีความงาม

เราสามารถรักชีวิตของเรา แม้มันไม่ดีนักตามมาตรฐาน แต่ท้ายที่สุดมันก็ขึ้นกับความพอใจ ความสุขคือความพอใจ พอใจเมื่อใดก็สุขเมื่อนั้น

เราอาจไม่ชอบทุกจุดทุกบททุกตอนในชีวิตของเรา แต่เราสามารถยอมรับได้ว่าชีวิตมีทั้งจุดดีและไม่ดี และบ่อยครั้งดีหรือไม่ดีเป็นสัมพัทธภาพ

ภาพยนตร์ดีเรื่องหนึ่งไม่ได้ดีเพราะมันมีแต่เนื้อเรื่องด้านสวยงาม ความสุข และแฮปปี้เอนดิง แต่มันประกอบด้วยฉากสุขและทุกข์คละเคล้ากัน

เราจะมีชีวิตที่ดีได้อย่างไร หากไม่เคยรู้รสความขมขื่น?

และนี่ต้องใช้พลังใจ

วินทร์ เลียววาริณ
12-1-26

อ่านเรื่อง Stoic เพิ่มเติมได้จาก Mini Stoic
https://www.winbookclub.com/store/detail/253/Mini%20Stoic%20+%20ค่าส่ง 

ท่านประธานาธิบดีทรัมป์และคณะพูดหลายครั้ง ตรงๆ ไม่อ้อมค้อมว่า "The Western Hemisphere เป็นของสหรัฐฯแต่เพียงผู้เดียว"

อะไรคือ Western Hemisphere?

hemisphere แปลว่าครึ่งโลก

หากเราหั่นโลกออกครึ่งที่เส้น 180th meridian ออกเป็นซีกซ้ายกับขวา ซีกซ้ายเรียกว่า Western Hemisphere ซีกขวาเรียก Eastern Hemisphere

Western Hemisphere ประกอบด้วยทวีปอเมริกาเหนือและทวีปอเมริกาใต้เป็นหลัก รวมกรีนแลนด์ด้วย

ท่านประธานาธิบดีทรัมป์ขออนุญาตมีอำนาจเหนือซีกโลกนี้

ประเทศใดในซีกนี้ที่เริ่มเบี่ยงออกซ้าย เช่น ฝักใฝ่จีนหรือรัสเซีย ก็ต้องจัดการอบรมให้อยู่ในร่องในรอย

ในรอบหลายปีนี้จีนเข้าหาประเทศที่ด้อยพัฒนา ในอเมริกาใต้ แอฟริกา สร้างถนนหนทางให้ พูดง่ายๆ คือสร้างพันธมิตร

จีนกับเวเนซูเอลาเข้ากันได้ เพราะต่างโดนสหรัฐฯอัด เวเนซูเอลาถูกพิษแซงชั่นจนอ่วม เมื่อจีนเข้าไปขอซื้อน้ำมัน ก็อ้าแขนรับ

นี่ก็อาจเป็นเหตุผลหนึ่งที่สหรัฐฯต้องจัดการอบรมเวเนซูเอลา ด้านหนึ่งเพื่อน้ำมัน ด้านหนึ่งเพื่อบอกจีนว่า อย่ามายุ่มย่ามแถว Western Hemisphere

โลกเราก็แปลก อยู่กันดีๆ ไม่ได้ ต้องรบกัน ขีดเส้นแบ่งกัน คล้าย The Godfather เดิมมีเจ้าพ่อในแต่ละเขต แต่ค่ายคอลิโอเนขอยึดทั้งหมดเป็นค่ายเดียว

โลกเรามี The Godfather หลายคน อเล็กซานเดอร์มหาราช เจ็งกิส ข่าน นโปเลียน ฯลฯ ล้วนตายไปหมดแล้ว และอาณาจักรที่ครอบครองล่มสลาย

อีโก้หายไปพร้อมเส้นพรมแดน

สุลต่าน บิน ซัลมาน อัล-ซาอุด ชาวมุสลิมคนแรกของโลกที่ได้ท่องอวกาศในโครงการนานาชาติของนาซา ในปี พ.ศ. 2528 ทรงเล่าประสบการณ์การทอดพระเนตรโลกจากยานอวกาศว่า "ในวันแรกเราทุกคนต่างชี้ไปที่ประเทศของตน ในวันที่สามหรือสี่ เราชี้ไปยังทวีปของเรา เมื่อถึงวันที่ห้า เราจึงตระหนักว่ามีโลกเพียงโลกเดียว"

เมื่อเรามองเห็นว่า เราต่างเป็นพลเมืองของโลก เราก็มองไม่เห็นสาระของการวิวาทเพื่อขีดเส้นพรมแดน 
ก่อนหน้าที่สิ่งมีชีวิตที่เรียกว่าคนถือสิทธิครอบครองดาวเคราะห์ดวงนี้ ทุกชีวิตในโลกไม่เคยรู้จักเส้นพรมแดนประเทศ และหลังจากสิ่งมีชีวิตที่เรียกว่าคนตายหรือหายไปจากดาวเคราะห์ดวงนี้ เส้นพรมแดนก็จะหายตามไปโดยอัตโนมัติ มันเป็นเพียงเส้นสมมุติที่ขีดขึ้นชั่วคราวระหว่างที่เราทั้งหลายกำลังยุ่งวุ่นวายอยู่ในโลกใบนี้เท่านั้น

วินทร์ เลียววาริณ
11-1-26

เซนเข้าไปปักธงในญี่ปุ่นอย่างเป็นเรื่องเป็นราวเมื่อปี ค.ศ. 1191 (ก่อนกำเนิดอาณาจักรสุโขทัยไม่นานนัก) โดยพระญี่ปุ่น เอไซ เซนจิ (1141- 1215) สาย รินไซ เซน เริ่มต้นก่อตั้งวัดที่เกียวโต ต่อมาก็ย้ายไปที่คามากูระ ทางตะวันออกเฉียงใต้ของเกียวโต โดยรับความอุปถัมภ์จากจักรพรรดิ เป็นช่วงการขึ้นมามีอำนาจของชนชั้นซามูไร

แม้ว่าการรู้แจ้งอย่างฉับพลันโดยอาศัยปริศนาธรรมเพื่อขบคิดให้เกิดความเข้าใจและระเบิดออกมาสู่ความรู้แจ้งจะเป็นของใหม่ แต่แนวคิดนี้ก็ได้รับความคุ้มครองจากชนชั้นขุนนางและซามูไร เหตุหนึ่งที่พวกซามูไรชอบแนวคิดของ รินไซ เซน เพราะเห็นว่าเซนสอนให้ไม่กลัวตาย จึงเหมาะกับอาชีพนักรบที่ต้องเผชิญหน้ากับความตายเสมอ ๆ

รินไซ เซน ในญี่ปุ่นเริ่มแผ่วล้าลงในศตวรรษที่ 18 พระฮาคุอิน เอคาขุ (1686-1769) ทำให้มันฟื้นขึ้นมาอีก โดยแนวทางสอนของท่าน

สำหรับสาย โซโต เซน เริ่มเผยแผ่ในญี่ปุ่นโดยพระเอเฮ โดเก็น (1200-1253) พระญี่ปุ่นชาวเกียวโต เป็นที่นิยมของชาวบ้านมาก

โซโต เซน เป็นแบบนั่งสมาธิ ไม่หลับตา ไม่ต้องภาวนา แต่ให้รู้ตัว ลมพัดก็รู้ตัว มีสติรับรู้ทุกสิ่ง แนวปฏิบัติสายโซโตจึงมักเกี่ยวข้องกับชนชั้นศิลปินและกวี จนญี่ปุ่นมีคำกล่าวว่า "รินไซสำหรับโชกุน โซโตสำหรับชาวนา"

เซนในแผ่นดินจีนยังดำรงอยู่ต่อไปจนถึงราชวงศ์หมิง แล้วค่อย ๆ จางหายไป แม้ว่ายังมีอยู่ แต่ก็ไม่ลึกซึ้งเท่าเซนในญี่ปุ่นอีกต่อไป

............................

วินทร์ เลียววาริณ
11-1-26

จาก มังกรเซน และ Mini Zen (เซนฉบับการ์ตูน)
มังกรเซน Shopee คลิก https://shope.ee/2VUCymbmSh?share_channel_code=6 

สั่งจากเว็บ https://www.winbookclub.com/store/detail/213/%E0%B8%8A%E0%B8%B8%E0%B8%94%E0%B8%AB%E0%B8%99%E0%B8%B1%E0%B8%87%E0%B8%AA%E0%B8%B7%E0%B8%AD%E0%B8%AD%E0%B8%AD%E0%B8%81%E0%B9%83%E0%B8%AB%E0%B8%A1%E0%B9%88%202%20%E0%B9%81%E0%B8%96%E0%B8%A1%202 

Mini Zen Shopee https://shopee.co.th/วินทร์-เลียววาริณ-ชุด-Mini-Zen-และ-Mini-Tao-ราคาปก-430.-พิเศษ-350.-พร้อมลายเซ็นนักเขียน- 

เย็นวันเด็กปีนี้ คุณบริสุทธิ์ปรากฏตัวที่โรงพยาบาล หัวแตก ซี่โครงร้าว

หมอสมหวังเย็บแผลให้คุณบริสุทธิ์ แล้วถาม "เกิดอะไรขึ้น?"

คุณบริสุทธิ์ตอบ "วันนี้เป็นวันเด็ก"

"ใช่ แล้วคุณไปทำอะไรจึงบาดเจ็บมา?"

"ก็เป็นวันเด็ก ผมก็พาเด็กไปเที่ยวสนุก แต่ภรรยาผมไม่สนุกด้วย"

"อ้าว! ทำไมล่ะ มันเป็นเรื่องดีที่พาเด็กไปเที่ยว"

"ก็น่านน่ะซี ผมแค่พาเด็กสองคนไปเที่ยว"

"เด็กอายุเท่าไหร่?"

"เด็กสาวอายุ 18 ที่ผมหัวแตกก็เพราะลิปสติกติดเสื้อมา"

วินทร์ เลียววาริณ
10-1-26

อ่านวีรกรรมอื่นๆ ของคุณบริสุทธิ์ได้จากหนังสือ เรื่องรักของคุณบริสุทธิ์ฯ

(นวนิยายแนวใหม่ที่นำขำขันตลกๆ ระดับ ‘ขำกลิ้ง’ 400 เรื่องมายำเป็นนวนิยาย)
ค่าคลายเครียดแค่ 330 บาท เฉลี่ยขำละ 80 สตางค์
หนังสือหมดเมื่อไร จะไม่ตีพิมพ์ใหม่แล้ว

https://www.winbookclub.com/store/detail/188/เรื่องรักของคุณบริสุทธิ์กับนางสาวภุมรี%20ศจีรมย์%20สมถวิล%20จินตหรา%20พารัก%2520ปักเสน่ห์%20เรวดี%20ศรีสกาว 

โปรโมชั่น https://www.winbookclub.com/store/detail/196/แพคเกจพิเศษ%203%20in%201 
Shopee
เดี่ยว https://s.shopee.co.th/1VjWGyXzed 
https://s.shopee.co.th/9A8xPCjmLp 

วันนี้เป็นวันเด็ก

อดนึกถึงวันเด็กสมัยผมเป็นเด็กไม่ได้

สมัยนั้นวันเด็กก็มีกิจกรรมต่างๆ คล้ายกับสมัยนี้ ครูพาเด็กไปเยือนสถานที่สำคัญต่างๆ

ที่หาดใหญ่ สถานที่สำคัญก็คือสถานีรถไฟ! ใช่ ครูพาเราไปดูรถไฟโบราณที่จอดอยู่ที่นั่น ถ่ายรูปหน่อยให้รู้ว่าเรามาแล้ว

แล้วก็กลับบ้าน

แค่นี้ก็ตื่นเต้นแล้ว

ไม่เคยรู้ว่าเด็กกรุงเทพฯมีโอกาสนั่งเก้าอี้นายกฯ

สมัยนั้นมีคำขวัญวันเด็ก (น่าจะอยู่ในเพลง) ว่า "เด็กวันนี้คือผู้ใหญ่ในวันหน้า"

อาจฟังดูเชยๆ แต่มันก็ชี้ว่า เด็กคือรากฐานของสังคมในอนาคต ดังนั้นเราต้องอบรมเคี่ยวเข็ญสั่งสอนเด็กให้เป็นคนมีคุณภาพ สังคมวันหน้าจึงจะดี

ไม่ใช่ตัดวิชานี่ วิชานั่น เด็กควรเรียนให้หนัก จะได้พร้อมรับอนาคตที่ไม่แน่นอน

คำว่า อบ - รม - เคี่ยว - เข็ญ ก็บอกในตัวมันเองแล้วว่า การศึกษาในวัยเด็กสำคัญอย่างยิ่ง

สั่ง - สอน ก็มีนัยของจริยธรรม

ความรู้กับจริยธรรมต้องคู่กันเสมอ ขาดอย่างหนึ่งอย่างใดไม่ได้

วินทร์ เลียววาริณ
10-1-2569

ป.ล. รูปที่โพสต์เป็นวันเด็ก 2513 สถานีรถไฟหาดใหญ่ ผมยืนอยู่ขวาบนสุด