เล่ามาหลายตอนแล้วว่า เมื่อ 50 ปีก่อน ผมดูหนังตามโรงหนังชั้นสองทั่วกรุง

ความจริงก็กวาดหนังในโรงหนังชั้นหนึ่งเช่นกัน แต่ถ้ารอได้ ก็จะรอชั้นสอง เพราะราคาถูกกว่าครึ่งหนึ่ง

อย่าลืมว่านั่นคือยุคก่อนหนังเข้าโรงถี่ๆ และโทรทัศน์ก็ไม่มีหนังมากมายให้ดู

แล้วดูหนังในโรงไปปีละกี่เรื่อง?

จากไดอารี นับจากต้นปีถึงท้ายปี พ.ศ. 2520 ผมดูหนังโรงไป 121 เรื่อง ไม่นับเรื่องดูซ้ำ เฉลี่ยเดือนละสิบเรื่อง หรืออาทิตย์ละ 2-3 เรื่อง

ผมมีพฤติกรรม 'บ้าหนัง' อย่างนี้อีกหลายปี จนเมื่อเรียนจบ ไปทำงานที่ต่างประเทศ ก็ยังไม่ทิ้งสันดานดูหนังขั้นเสพติด

ผ่านยุคโรงหนังแบบยืนเดี่ยว โรงหนังชั้นสอง มาถึงยุคมินิเธียเตอร์ และมัลติเพล็กซ์ มาถึง พ.ศ. นี้ แม้การดูหนังจะง่ายกว่าเดิมร้อยเท่า แต่กระนั้นเมื่อหวนนึกถึงประสบการณ์การดูหนังเมื่อกาลกระโน้น ก็พบว่ามันมีชีวิตชีวากว่า เพราะเป็นการดูหนังที่ต้องมีความตั้งใจไปดู และต้องเจียดเงินจากค่าอาหารและค่าใช้จ่ายอื่น ๆ มาเพื่อดูหนัง

ผมเชื่อว่าตนเองมิใช่คนเดียวที่คลั่งไคล้การดูหนังระดับเสพติด จนยอมเสียเวลาและเงินทอง (ที่ไม่ค่อยจะมี) ดูหนังแนวเรื่องซ้ำ ๆ ซาก ๆ ผู้ที่ไม่ใช่คอหนังแท้อาจไม่มีทางเข้าใจว่า ทำไมมนุษย์สายพันธุ์นี้จึงไม่อาจหนีจากมนต์เสน่ห์ของโรงหนัง

คำตอบคือในโรงหนังมีความฝัน!

การดูหนังสำหรับหลาย ๆ คนเป็นเพียงการพักผ่อน สำหรับผมตั้งแต่เด็กเป็นการเล่นกับความฝัน เป็นโลกที่ไม่มีใครแย่งชิงเราไปได้ แบ่งออกเป็นโลกใบย่อยอีกมากมาย โลกของจอมยุทธ์ โลกของนักเดินทางอวกาศที่ผจญภัยในเวิ้งลึกของจักรวาล โลกของตำรวจ โลกของโจร โลกของคนรักกัน ฯลฯ

ดูหนังเยอะขนาดนี้หมายถึงเวลาที่เสียไปกับการเดินทางไปและกลับต้องไม่น้อยแน่นอน บางคนอาจอยากถามผมว่า อย่างนี้ไม่เสียเรื่องการเรียนหรือ

คำตอบคือผมเรียนจบด้วยคะแนน GPA 2.95 เป็นลำดับที่ 10 ของชั้น

ความจริงถ้าไม่สอบตกวิชาแคลคูลัสในปีแรก ก็จะได้เกรดสูงกว่า 3 ดังนั้นที่ไปไม่ถึงไม่ใช่เพราะดูหนัง

แสดงว่าดูหนังมากๆ ไม่เกี่ยว ทุกอย่างอยู่ที่การจัดการเวลา

แล้วดูหนังเยอะขนาดนี้มีประโยชน์อะไร?

ผ่านไปห้าสิบปี เมื่อลองวิเคราะห์ดูที่มาและที่ไป ผมเชื่อว่าพล็อตต่าง ๆ ที่สะสมจากการดูหนังทุกประเภทในรอบหลายปีนั้นจุดไฟจินตนาการและกระตุ้นให้ผมสร้างพล็อตเรื่องมากมาย เขียนหนังสือมาได้จนวันนี้โดยไม่เคยตัน

วินทร์ เลียววาริณ
9-11-26

(บางท่อนจากหนังสือ เดินไปให้สุดฝัน)

งานหนังสือที่เพิ่งจบไปเมื่ออาทิตย์ก่อน น่าจะเป็นครั้งแรกที่แทบทุกวันผู้อ่านมาบอกผมว่า อ่านหนังสือของผมมาตั้งแต่เรียนชั้นมัธยมบ้าง ปี 1 มหาวิทยาลัยบ้าง

ตอนนี้แต่งงานมีลูกแล้ว

คะเนด้วยสายตาอายุผู้อ่าน ก็ประเมินอายุผู้เขียนได้ไม่ยาก

เวลาผ่านไปเร็วมาก ผมยังจำได้ว่าครั้งที่ที่ไปพูดให้นักศึกษาธรรมศาสตร์ฟังหลังจาก ประชาธิปไตยบนเส้นขนาน ได้รับรางวัลซีไรต์ ก็ 28 ปีมาแล้ว

ผู้อ่านบางคนเคยบอกว่า อ่านหนังสือของผมมาตั้งแต่น้ำหนักตัวยังไม่มาก

หลายคนบอกว่า ถ้ายังเขียน ก็ยังจะอ่าน

บางคนบอกว่าอย่าเพิ่งตาย

เหนียวแน่นขนาดนี้ ก็ยังไม่อยากรีบตาย

แต่ผมก็ไม่รู้ว่าจะเขียนได้อีกกี่ปี เพราะหลายปัจจัย

สุขภาพเป็นเรื่องหนึ่ง

ตลาดหนังสือที่กำลังวายก็อย่างหนึ่ง

ดังนั้นคงใช้ภาษิต "อะไรจะเกิดก็เกิด"

ตอนนี้ทำให้ดีที่สุดเท่าที่ทำได้

และมีความสุขกับเวลาที่เหลืออยู่ แม้ในตอนทำงาน

Enjoy this Monday ครับ ทุกท่าน

วินทร์ เลียววาริณ
9-11-26

หลังจบงานหนังสือ ก็ถึงคิวของเรื่องใหม่

รหัสคดีกรุงสยาม

สำหรับคนที่ตกข่าว รหัสคดีกรุงสยาม คือนิยายนักสืบชุดใหม่ของข้าพเจ้า

ต่างจากนักสืบคนอื่นๆ คือเป็นนักสืบในรัชสมัยรัชกาลที่ 5

สมัยนั้นบ้านเมืองมีถนนสายสองสาย จะเดินทางไปไหนมาไหน ก็ต้องพายเรือ

ลองนึกภาพนักสืบของเราพายเรือไปสืบหาคนร้าย

รหัสคดีกรุงสยาม มาในรูปเรื่องสั้นขนาดยาว 14 เรื่อง และเรื่องสั้นขนาดสั้น 7 เรื่อง คล้ายโครงสร้างของ ประชาธิปไตยบนเส้นขนาน แต่ละเรื่องสั้นเป็นเอกเทศ ร้อยต่อกันเป็นเรื่องยาว และเสนอภาพรวมของประวัติศาสตร์กรุงสยาม

แล้วทำไมจึงเป็น 14 เรื่องสั้นขนาดยาว?

คำตอบคือแต่ละเรื่องครอบคลุมหนึ่งเหตุการณ์ มีสี่เรื่องเข้าไปในรัชกาลที่ 6-7 แต่ส่วนใหญ่เป็นรัชกาลที่ 5 ซึ่งมีเหตุการณ์ที่มีสีสันกว่า

14 เหตุการณ์ก็เล่าเรื่องราวในสมัย ร. 5-7 ได้ค่อนข้างเห็นภาพ เช่น ฝรั่งเศสส่งเรือรบบุกสยาม ความขัดแย้งกับอังกฤษ กบฏเงี้ยว การสร้างทางรถไฟทั่วสยาม ทำไมรางรถไฟสายเหนือกับสายใต้ขนาดไม่เท่ากัน การขุดอุโมงค์ขุนตาน สงครามโลกครั้งที่ 1 สุสานฝรั่งสร้างเมื่อไร ที่มาของสุสานจีนแต้จิ๋วที่วัดดอน กบฏอั้งยี่ กบฏ ร.ศ. 130 การเปลี่ยนแปลงการปกครอง 2475 เป็นต้น

เรื่องราวเยอะมาก

คำถามต่อมาคือทำไมต้องมี 7 เรื่องสั้นขนาดสั้น?

คำตอบคือ เรื่องสั้นขนาดสั้นทำหน้าที่เป็น back story ของตัวละคร แทรกระหว่างเรื่องยาว เพื่อให้รู้ว่าตัวละครมีที่มาอย่างไร เหมือนภาพสเก็ตช์ พอให้เห็น แต่ไม่ลงลึก เพราะไม่ได้ตั้งใจเขียนงานดรามา

สรุปสั้นๆ นี่ก็คือ ประชาธิปไตยบนเส้นขนาน + พุ่มรัก พานสิงห์ (แบบไม่ขำ) + ประวัติศาสตร์ที่เราลืม เป็นยำรสจัด งานประวัติศาสตร์ที่ซ่อนรูปในนิยายนักสืบ สองเล่มจบ (as of now)

มีนาคม ปีหน้า คอนเฟิร์ม

วินทร์ เลียววาริณ
8-11-26

วันนี้เป็นวันเสาร์ หากย้อนกลับไปเมื่อ 50 ปีก่อน เวลาสิบโมงเช้า ผมจะปรากฏตัวที่โรงหนังแห่งหนึ่งย่านพระโขนง ชื่อพระโขนงเธียเตอร์ ผมจะสถิตอยู่ที่นั่น 4 ชั่วโมง

เป็นอย่างนี้หลายปี

ผมไม่ใช่เด็กกรุงเทพฯ จึงไม่รู้จักพระโขนง แต่วันหนึ่งผมเจอเพื่อนเก่าจากโรงเรียนแสงทองวิทยา บอกว่ามีโรงหนังชั้นสองดีๆ โรงหนึ่งที่พระโขนง ชื่อพระโขนงเธียเตอร์ ฉายหนังสองเรื่องควบ ค่าตั๋วแค่ 10 บาท เท่านั้นเองก็หูผึ่ง หาทางไปที่นั่นทันที

เวลานั้นโรงหนังชั้นหนึ่ง ตั๋วราคาต่ำที่สุดคือ 10 บาท มักเป็นสองแถวหน้าสุด

ครั้งแรกที่เข้าไปในโรงหนังแห่งนี้มีความประทับใจ เพราะเป็นโรงหนังใหญ่มาก สะอาด (เพิ่งสร้างมาได้ไม่กี่ปี) หากไปก่อนสิบโมงเช้า ที่เวทีซึ่งมีผ้าม่านเป็นริ้วสวยงาม มีการเล่นแสงไฟ

พอถึงเวลา ผ้าม่านก็ยกตัวขึ้น แลเห็นจอหนังใหญ่

หากพระโขนงเธียเตอร์ตั้งอยู่กลางเมือง ก็สามารถสู้โรงหนังอย่างสยามหรือลิโดได้สบายๆ ด้วยขนาดจุสามพันที่นั่ง ค่าตั๋ว 10 บาทดูได้จากที่ไกลเท่าตั๋วราคา 30 - 40 บาทของโรงหนังชั้นหนึ่ง

แต่จุดขายของโรงหนังแห่งนี้คือสองเรื่องควบ ฉายต่อเนื่อง อาศัยปริมาณคนดูทำให้โรงหนังอยู่ได้ และก็มีลูกค้าหนาแน่น เพราะราคาประหยัด

เหตุที่ปรากฏตัวที่นั่นตอนสิบโมงเช้า เพราะ 10.00 น. เป็นเวลาฉายหนังเรื่องแรก และวันเสาร์ไม่มีชั่วโมงเรียน ได้ดูหนังตั้งแต่ต้น ไม่ใช่เข้าโรงตอนกลางเรื่อง

พื้นที่นี้มีโรงหนังหลายโรง พระโขนงรามาขนาดเล็กกว่า สภาพเก่ากว่า ฮอลลิเดย์สร้างใหม่ทีหลัง ใหญ่มาก จนโฆษณาว่าเป็นโรงหนังที่ใหญ่ที่สุดในเอเชีย ใหญ่จนสามารถเล่นกายกรรมในนั้นได้ มีคณะกายกรรมและวงดนตรีไปเล่นอยู่เนืองๆ

แต่ผมมีความผูกพันกับพระโขนงเธียเตอร์มากกว่า

นอกจากฉายหนัง ที่นี่ยังใช้เป็นที่จัดแสงดนตรีของวงดนตรีทั้งไทยและเทศ เช่น ดิอิมพอสซิเบิ้ล, Sherbet, Ozibisa, David Essax, Ian Gillan

ตอนที่ผมเรียนอยู่ชั้นปีที่ 3 คณะสถาปัตย์ฯ จุฬาฯ วง Sherbet เจ้าของเพลง Howzat, Still in Love with You, You’re My World ไปแสดงที่พระโขนงเธียเตอร์ เพื่อนคนหนึ่งไปชม และกลับมาในสภาพแขนหัก เนื่องจากสะดุดตกบันไดที่นั่น

หลังเรียนจบและไปทำงานที่ต่างประเทศ ผมก็ไม่เคยกลับไปที่โรงหนังแห่งนี้อีกเลย เมื่อผ่านไปอีกครั้ง ก็พบว่ามันก็ตกอยู่ในสัจธรรมของความเปลี่ยนแปลง โรงหนังแยกออกเป็นมินิเธียเตอร์สามโรงย่อย

ในที่สุดมันก็สิ้นใจไปจากโลกเงียบๆ

แต่พระโขนงเธียเตอร์ก็ยังตั้งอยู่อย่างมั่นคงในมุมใดมุมหนึ่งของสนามแห่งความฝันของผม นานแสนนาน

วินทร์ เลียววาริณ
7-11-26

(ขอบคุณภาพจากอินเทอร์เน็ต)

ไถ่บาปมนุษย์ (3)

วินทร์ #2009 : “การฟื้นจากความตายอาจเป็นสัญลักษณ์นะครับ ผมว่าเรื่องพระเยซูฟื้นคืนชีพคล้าย ๆ เรื่องพระพุทธเจ้าทรงปลงอายุสังขาร ก่อให้โลกเกิดวิปริตแปรปรวน แผ่นดินไหว ท้องฟ้ากลายเป็นสีแดงเพลิง มันเป็นการเติมแต่งเรื่องให้มีสีสันขึ้นโดยใช้แฟนตาซีเสริม เราน่าจะอ่านว่ามันเป็นสัญลักษณ์ ไม่งั้นก็รับได้ยากนะ”

วินทร์ #1001 : “ก็แล้วแต่ว่าจะตีความแบบนั้นไหม แต่ชาวคริสต์ส่วนใหญ่เชื่อว่าไม่ต้องตีความอะไร เชื่อตามนั้นเลย!”

วินทร์ #7744 : “อย่าหาว่าผมแย้งในเรื่องที่ไม่น่าแย้งเลยนะ พระเยซูมีตัวตนจริงมั้ย?”

วินทร์ #1001 : “นักวิชาการและนักประวัติศาสตร์แทบทั้งหมดเห็นว่าพระเยซูมีตัวตนจริง พวกเขาเชื่อว่าพระเยซูน่าจะเป็นแรบไบชาวยิว บ้างว่าพระเยซูน่าจะเป็นผู้นำกลุ่ม เป็นนักปรัชญา บ้างว่าเป็นนักปฏิรูปสังคม คัมภีร์ของอิสลามก็ยืนยันว่าพระเยซูมีตัวตนจริง ในศาสนาอิสลามก็นับถือพระเยซู เรียกพระองค์ว่า Isa จัดว่าเป็นศาสดาประกาศกคนหนึ่ง...”

วินทร์ #1001 : “ก่อนจากไป พระเยซูบอกให้ศิษย์เผยแผ่คำสอนแก่ชาวโลก ไม่ว่าพระเยซูจะถูกประหารด้วยเหตุผลทางการเมือง หรือส่วนตัว หรืออะไรก็ตาม ดูเหมือนว่าความตายของพระเยซูทำให้ศาสนาใหม่แข็งแรงขึ้น! คนนับถือมากขึ้นเรื่อย ๆ แล้วค่อย ๆ แผ่ขยายจากตะวันออกกลางไปที่ยุโรป ซีเรีย เมโสโปเตเมีย อียิปต์ ฯลฯ ศาสนาคริสต์ในช่วงแรกเจอปัญหามาก ชาวคริสต์ในอาณาจักรโรมันถูกฆ่าไปเยอะ จนถึงศตวรรษที่ 4 จักรพรรดิคอนสแตนตินเข้ารีตเป็นคริสเตียน อาณาจักรโรมันจึงกลายเป็นคริสต์ ย้ายเมืองหลวงจากโรมไปที่คอนสแตนติโนเปิล ก็คืออิสตันบูลในปัจจุบัน มันก็กลายเป็นศาสนาของอาณาจักรโรมัน เป็นรากของศาสนาทางโลกตะวันตกไป จนตอนนี้เป็นศาสนาใหญ่ที่สุดในโลก มีชาวคริสต์ถึง 2.4 พันล้านคน...

“ชาวคริสต์ยังมีความเชื่อว่า พระเยซูจะกลับมาเป็นครั้งที่สองเมื่อกาลสิ้นสุด และทุกคนต้องผ่านการพิพากษาครั้งสุดท้าย ที่เรียกว่า Judgment Day หรือ The Last Judgment”

วินทร์ #6616 : “ขอย้อนกลับไปที่ฉาก The Last Supper ฉากนี้มีอยู่ในนวนิยาย The Da Vinci Code ใช่มั้ย?”

วินทร์ #1001 : “ใช่ มีคนตีความอาหารที่กินว่าไวน์คือเลือด ขนมปังคือกายของพระเยซู แต่นวนิยายของ แดน บราวน์ ตีความไปไกลกว่านั้นมาก นั่นคือบอกว่าสาวกคนที่นั่งข้างพระเยซูก็คือนางแมรี แมกดาลีน ภรรยาของพระเยซู”

วินทร์ #6616 : “พระเยซูมีภรรยาด้วยหรือ?”

วินทร์ #1001 : “เรื่องนี้ก็ถกกันมานานเช่นกัน แมรี แมกดาลีน เป็นผู้เลื่อมใสพระเยซู และติดตามพระองค์ นางอยู่ด้วยตอนที่พระเยซูถูกตรึงกางเขนและฟื้นคืนชีพ นางได้รับการยกย่องเป็นนักบุญด้วย แต่เราคงไม่มีทางรู้ว่านวนิยายเป็นจริงตามที่ แดน บราวน์ เขียนหรือเปล่า แต่ Holy Grail ที่นวนิยายชี้ว่าเป็นสัญลักษณ์ของ แมรี แมกดาลีน น่าจะเป็นจินตนาการของนักเขียนมากกว่า นอกจากนิยายเรื่องนี้ ยังมีนักเขียนคนอื่นที่เล่นเรื่องนี้ เช่นที่ มาร์ติน สกอร์เซซีส นำไปสร้างเป็นหนังเรื่อง The Last Temptation of Christ สองเรื่องนี้ก็เล่นแรงทั้งคู่ และจุดชนวนให้เกิดวิวาทะกัน...”

วินทร์ #6616 : “ก็เล่นแรงไปนะ...”

วินทร์ #1001 : “ฝรั่งคลั่งศาสนามีมาก แต่ที่ชำแหละศาสนาอย่างไม่เกรงใจใครก็มีไม่น้อย แต่บางทีวิวาทะทางปัญญาแบบนี้ทำให้คนฉลาดขึ้นนะ”

วินทร์ #6616 : “หรืออาจทำให้แตกแยกก็เป็นได้ จะเห็นว่าบรรดาศาสนาอับราฮัมทั้งหลายก็คิดไม่ตรงกัน”

วินทร์ #1001 : “ก็มีส่วนจริงนะ แม้จะมีรากจากศาสนายิว ชาวคริสต์กลับไม่ใช้กฎระเบียบของศาสนายิว ความจริงทั้งชาวคริสต์กับชาวยิวก็มีเรื่องกันเนือง ๆ ชาวยิวเชื่อว่ามีพระเจ้าเพียงพระองค์เดียวและศาสดาประกาศกหลายคน โมเสสเป็นศาสดาประกาศกซึ่งรับบัญญัติสิบประการจากพระเจ้า ยิวไม่เชื่อศาสดาองค์อื่น ๆ แม้แต่พระเยซูหรือมุฮัมหมัด ยิวไม่เชื่อว่าพระเยซูเป็นผู้ไถ่บาป ไม่เชื่อคำสอนของอิสลาม ส่วนอิสลามไม่เชื่อว่าพระเยซูถูกตรึงกางเขน หากแต่พระเจ้านำขึ้นสวรรค์ ส่วนศาสนายิวต้นตำรับไม่เชื่อว่าพระเยซูเป็นผู้ที่มากู้โลก แสดงว่าแนวคิดว่าพระเยซูเป็นบุตรพระเจ้าเป็นเรื่องที่นำมาปะใส่ศาสนาคริสต์ภายหลัง...

“ถ้าให้ผมวิเคราะห์ ผมคิดว่าศาสนาคริสต์ประกอบด้วยสองส่วน ส่วนหนึ่งคือความเชื่อ - faith อีกส่วนหนึ่งคือศีลธรรม ส่วนความเชื่อก็เหมือนกับศาสนายิวและอิสลามคือเชื่อเรื่องพระเจ้า ส่วนศีลธรรมก็แตกต่างในรายละเอียดออกไป แต่จุดประสงค์เหมือนกันคือสอนให้คนทำความดี ทำให้สังคมมีความสุข ความรัก สันติ...

“ถ้าเปรียบเทียบศาสนาต่าง ๆ ในโลก ผมรู้สึกว่าศาสนาคริสต์มีสีสันกว่าศาสนาอื่น ๆ ถ้าเป็นนิยายก็เป็นนิยายอิงประวัติศาสตร์ผสมแฟนตาซี บวกเรื่องรัก การทรยศ ความเสียสละ ความหวัง การต่อสู้ การเมือง ไปจนถึงเรื่องอำนาจเหนือธรรมชาติ ปาฏิหาริย์ ครบสูตร เมื่อรวมกับองค์ประกอบอื่น ๆ เช่น คอนเส็ปต์เรื่องนักบุญ สถาปัตยกรรมโกธิค บทสวด เพลงในโบสถ์ ก็ทำให้ดูน่าเกรงขาม และดูเป็นศาสนาแห่งศรัทธาจริง ๆ...”

วินทร์ #2009 : “ทำให้คนรู้สึกว่าสามารถเชื่อมกับอำนาจเบื้องบนได้”

วินทร์ #1001 : “ใช่ จะว่าไปแล้ว วัดบางวัดในบ้านเราก็เชื่อมกับเบื้องบนได้ จะไปเชื่อมกับเทวดาชั้นไหนก็ได้ ขอแค่จ่ายให้วัดมากพอก็แล้วกัน”

วินทร์ #2009 : “เอาอีกแล้ว! คุณมามุขเดิมอีกแล้ว”

วินทร์ เลียววาริณ
8-11-26

จากหนังสือ วินทร์-วินทร์ Situation
สารคดีเกี่ยวกับปรัชญา ศาสนา วิทยาศาสตร์ 
อ่านฟรีที่เพจนี้ก็ได้ แต่ถ้าเก็บไว้เป็นเล่ม ก็อ่านได้ถึงลูกหลาน 
ราคาแค่ 225.- เท่านั้น หนังสือหมดเมื่อไร จะไม่ตีพิมพ์ใหม่แล้ว

สั่งซื้อได้ที่ https://www.winbookclub.com/store/detail/141/วินทร์-วินทร์%20Situation 

มีขายที่ Shopee ด้วย

ท่านที่สั่งซื้อทางเว็บและโอนเงินแล้ว อย่าลืมส่งหลักฐานไปที่อีเมล order@winbookclub.com  มิเช่นนั้นเจ้าหน้าที่อาจไม่รู้ว่ามีการสั่งซื้อ หลังจากนั้นจะได้รับคำยืนยันจากสำนักพิมพ์ว่าได้รับเงิน