• วินทร์ เลียววาริณ
    1 เดือนที่ผ่านมา

    ไม่กี่วันก่อนประธานาธิบดีทรัมป์สั่งเพิ่มภาษีประเทศที่ยังไม่เลิกค้าขายกับอิหร่าน ประเทศที่โดนหางเลขได้แก่รัสเซีย เยอรมนี ตุรกี UAE เป็นต้น

    เป็นอีกหนึ่งมาตรการกดดันอิหร่านให้ยอมทุกอย่าง

    ก่อนหน้านั้น รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลังสหรัฐฯ Scott Bessent บอกตรงๆ ว่าจะทำลายเศรษฐกิจของอิหร่านให้ย่อยยับเพื่อช่วยคนอิหร่าน! (ย้อนแย้งดี)

    ตรรกะคือเมื่อเศรษฐกิจย่ำแย่มากๆ คนอดอยาก ก็จะออกมาเดินขบวนไล่รัฐบาล

    คนระดับแกนนำหลายคนทั้งสหรัฐฯและอิสราเอลก็บอกตรงๆ ว่า ช่วยส่งเงินส่งอาวุธไปช่วยก่อจลาจลที่อิหร่านเมื่อเดือนก่อน

    สหรัฐฯไม่เคยปิดบังความในใจเลยว่าต้องการทำลายประเทศอิหร่านให้แตกเป็นชิ้นเล็กชิ้นน้อย (disintegrate) เป้าหมายคือทำให้อิหร่านเป็น failed state จะได้ไม่มีพลังและเป็นอันตรายต่ออิสราเอล

    ทำไมสหรัฐฯจะเล่นงานอิหร่านให้ได้ ทั้งที่บ้านตัวเองก็มีปัญหามากมายต้องแก้

    อาจมีสองคำตอบ

    1 ภาพของอิหร่านจับชาวอเมริกัน 52 คนเป็นตัวประกันสมัย จิมมี คาร์เตอร์ นานถึง 444 วัน ยังตรึงตราในใจคนอเมริกัน อิหร่านมีแต่ภาพของความเลวร้าย ป่าเถื่อน

    2 อิสราเอลสั่งมา

    เชื่อว่าข้อ 2 น่าจะเป็นเหตุผลหลัก

    สหรัฐฯกับอิหร่านเป็นไม้เบื่อไม้เมามาหลายสิบปี สมัยประธานาธิบดีบุช กดดันอิหร่านด้วย 'มาตรการอย่างเบา' คือการแซงชั่น ดูเหมือนว่าดีกว่าก่อสงครามโดยตรง

    แต่นี่เป็นด้านที่คนทั้งโลกอาจได้รับภาพผิดๆ เพราะการแซงชั่นฆ่าคนมากกว่าสงครามอีก

    รายงานวิชาการของสหรัฐฯเองชี้ว่า ตั้งแต่ปี 1970 มา การแซงชั่นโดยสหรัฐฯและยุโรปต่อหลายสิบประเทศในโลก ทำให้มีคนตายไป 38 ล้านคน

    มันไม่ใช่การแซงชั่นฆ่าคนโดยตรง แต่เป็นผลกระทบที่ตามมาที่ทำให้คนตาย การแซงชั่นทำให้เกิดความวุ่นวาย เกิดการฆ่ากัน สงครามกลางเมือง การอดอาหารตาย ฯลฯ

    การแซงชั่นอิรักในช่วง 1990-1996 เด็กอายุต่ำกว่าห้าขวบตายไปราวห้าแสนคน

    ตัวเลขจาก The Lancet (สื่อทางการแพทย์และการเมืองของสหรัฐฯ อังกฤษ) บอกว่า ตอนนี้คนตายจากการแซงชั่นตกราวๆ ห้าแสนคนต่อปี

    ดังนั้นอิหร่านที่โดนแซงชั่นมาหลายรอบ นานหลายปี ก็อ่วมอย่างหนัก ร่อแร่ๆ

    วันนี้สหรัฐฯส่งแสนยานุภาพทางทหารมาถึงหน้าบ้านอิหร่าน แต่ยังไม่ลงมือสักที ยังมีการเจรจาที่โอมาน ซึ่งเชื่อว่าน่าจะล้มเหลว เพราะอิหร่านเห็นว่าสหรัฐฯขอมากไป นั่นคือให้อิหร่านยุติการพัฒนาอาวุธนิวเคลียร์

    หากเป็นรอบก่อนสมัยโอบามา อิหร่านคงยอม สมัยโอบามาอิหร่านยอมยุติการพัฒนาอาวุธนิวเคลียร์ เซ็นสัญญา JCPOA แลกกับการยกเลิกแซงชั่น แต่เมื่อทรัมป์ขึ้นมา ก็ฉีกสัญญาทิ้ง ร่วมกับอิสราเอลถล่มเอาๆ ลอบสังหารนายพล ระเบิดสถานทูต ฆ่านักวิทยาศาสตร์ ฯลฯ

    คนมีอำนาจในสหรัฐฯหลายคนบอกว่า ต่อให้อิหร่านยอมยุติโครงการอาวุธปรมาณู ยอมเลิกสนับสนุนกลุ่มต้านยิว ก็ยังไม่พอ ต้องทำลายประเทศเป็นชิ้นๆ ด้วย

    วันนี้อิหร่านเรียนรู้บทเรียนจากประเทศอื่นๆ ที่ยอมวางอาวุธ ว่าวางอาวุธเมื่อไร จะถูกทำลายทันที เช่น ลิเบีย ขณะที่เกาหลีเหนือกวนตีนสหรัฐฯมานาน ยังไม่โดนจัดการสักที เพราะมีอาวุธนิวเคลียร์

    เมื่อเกมการเมืองโลกเป็นอย่างนี้ อิหร่านก็กลายเป็นหมาจนตรอก ท่องคาถา "ตายเป็นตาย เจ๊งเป็นเจ๊ง"

    ปัญหาคือปัญหาของอิหร่านจะกลายเป็นปัญหาของโลกไปด้วย เพราะหากเกิดสงครามในภูมิภาคนั้น น้ำมันหาย ผู้ลี้ภัยนับล้านเผ่นไปยังประเทศต่างๆ ก็จะส่งผลกระทบไปทั่วโลก

    ว่ากันตามภูมิรัฐศาสตร์ อิหร่านไม่ใช่ existential threat (ภัยคุกคามที่ทำให้ชาติล่มสลาย) ของสหรัฐฯแต่อย่างไร และว่าตามการเมืองภายในประเทศ ทรัมป์สัญญาชาวอเมริกันว่าจะ "MAGA" - Make America Great Again

    ชาวอเมริกันเลือกทรัมป์มาอีกรอบ เพราะเขาสัญญาว่าจะทำให้ชีวิตชาวอเมริกันดีขึ้น แต่การขึ้นภาษีชาติต่างๆ การทำลายอิหร่าน การช่วยอิสราเอลฆ่าคนที่กาซา ไม่ได้ทำให้ชาวอเมริกันมีชีวิตดีขึ้นแต่อย่างไร

    ตรงกันข้าม MAGA วันนี้กลายเป็น Make America Go Away

    แต่ละประเทศเริ่ม hit body out far เป็นแถว

    วินทร์ เลียววาริณ


    9-2-26

    1
    • 0 แชร์
    • 37
บทความล่าสุด
ดูทั้งหมด