วันพุธที่ 30 กันยายน 2026 ที่ผ่านมา เครื่องบินสายการบิน Flydubai เที่ยวบิน FZ1073 ดูไบ - เทล อาวีฟ ประสบเหตุฉุกเฉิน ผู้ช่วยนักบินชาวโอมานใช้มีดแทงนักบินหลัก

ข่าวรายงานว่ากัปตันชาวอินเดียถูกแทงจนเลือดไหลนอง แต่ลุกขึ้นไปเปิดประตู ผู้โดยสารจำนวนหนึ่งก็กรูไปจับผู้ก่อเหตุ เครื่องบินลงฉุกเฉินที่ซาอุดิอาระเบีย ผู้โดยสาร 170 คนปลอดภัย

นายกฯอิษ'เอรบอกว่า ผู้ก่อการร้ายต้องการขับเครื่องบินชนจุดหมายแบบกรณี 9-11 ในสหรัฐฯ

แต่ทันใดนั้นก็ปรากฏทฤษฎีสมคบคิด (conspiracy theory) ที่กลายเป็นไวรัลในโลกออนไลน์ กล่าวหาว่าหน่วยสืบราชการลับมอสสาดของอิษ'เอรอยู่เบื้องหลัง เพื่อหาข้ออ้างอันชอบธรรมที่จะถล่มอิหร่านและกลุ่มที่เป็นศัตรู เพราะการพกอาวุธขึ้นเครื่องบินในสนามบินนานาชาติดูไบที่มีการรักษาความปลอดภัยระดับสูงของโลก โดยเฉพาะในช่วงสงครามในภูมิภาคนี้ แทบเป็นไปไม่ได้

ทว่าก็ยังไม่ปรากฏหลักฐานว่ามอสสาดและอิษ'เอรอยู่เบื้องหลัง แต่ก็ยังเร็วเกินไปที่จะสรุปว่านี่เป็นแค่ conspiracy theory

ทำไม? ในเมื่อไม่มีหลักฐาน ก็ต้องไม่ใช่ซี

ก็ต้องเล่าอีกข่าวหนึ่งที่โผล่เข้ามาในตอนนี้พอดี

วันอาทิตย์ที่ผ่านมา หนังสือพิมพ์ The Wall Street Journal รายงานว่า นายกฯอิษ'เอร เนทัน medicine ฮูรู้เรื่องการบุก-องพวกฮามาสในวันที่ 7 ตุลาคม 2023 มาก่อน แต่เลือกที่จะไม่ทำอะไร ปล่อยให้ฮามาสฆ่าคนพวกเดียวกัน เพื่อหาความชอบธรรมในการลงโทษชาวกาซาทั้งหมด ถล่มเมืองจนราบเรียบ

มีรายงานว่า หัวหน้าหน่วยสืบราชการลับอียิปต์ Abbas Kamel ได้โทรศัพท์บอก medicine ฮูในตอนต้นเดือนตุลาคม 2023 ว่ามีความเคลื่อนไหวของพวกก่อการร้ายจากกาซา

มีรายงานว่า ประธานาธิบดีของสหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ Sheikh Mohamed bin Zayed (MBZ) โทร.บอก medicine ฮู สิบวันก่อนเกิดเหตุว่าฮามาสกำลังจะบุก

ใครเป็นคนเริ่มต้นเสนอข่าวนี้?

คำตอบคือหนังสือพิมพ์ Haaretz ของอิษ'เอร ตามมาด้วย The New York Times, The Wall Street Journal และ The Atlantic

หนังสือพิมพ์ Haaretz รายงานในวันที่ 8 กันยายน 2023 ว่า ประธานาธิบดีของสหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ MBZ โทร.บอก medicine ฮู สัปดาห์ครึ่งก่อนเกิดเหตุ

แต่ MBZ ประหลาดใจใหญ่หลวงเมื่อพบว่า medicine ฮู ไม่ใส่ใจคำเตือนนั้น ที่เลวร้ายกว่านั้นคือไม่ได้ส่งข้อมูลนั้นไปให้กระทรวงกลาโหมอิษ'เอร และฝ่ายรักษาความปลอดภัย

คนจำนวนมากไม่อยากเชื่อว่าหน่วยสืบราชการลับมอสสาดซึ่งเป็นองค์กรที่มีประสิทธิภาพสูงมาก ไม่รู้เรื่องนี้เลย

medicine ฮู บอกว่าไม่เคยได้รับโทรศัพท์จากประธานาธิบดีของสหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ เรื่องนี้ "โกหกทั้งเพ" และขู่จะฟ้อง

Ahron Bregman นักวิเคราะห์ชาวอิษ'เอรแห่งมหาวิทยาลัย King’s College London กล่าวว่า "เรารู้ว่าหัวหน้าหน่วยสืบราชการลับของอียิปต์บินไปที่อิษ'เอรเมื่อวันที่ 26 กันยายน (ปี 2023) เพื่อเตือนอิษ'เอรว่าฮามาสจะบุก เราก็รู้เช่นกันว่า Mohamed bin Zayed (แห่งสหรัฐอาหรับเอมิเรตส์) ก็ได้เตือนคล้ายกัน"

ข้อมูลเหล่านี้จึงทำให้เรื่องกัปตันสายการบิน Flydubai ถูกแทง จะยังคงเป็น conspiracy theory ไปอีกนาน อยู่ที่จะว่าเชื่อข้อมูลของใคร

และมันอาจเป็นความลับไปตลอดกาล

วินทร์ เลียววาริณ
2 ตุลาคม 2569

ครั้งหนึ่งนักสัมภาษณ์ แลร์รี คิง ถามทาไลลามะว่า "ท่านรู้สึกโกรธไหมเมื่อมีคนทำร้ายจิตใจต่อท่าน?"

นักบวชชาวทิเบตตอบ "ไม่"

"ทำไมไม่ล่ะ?"

"เพราะถ้าฉันโกรธ ก็ทำลายความสงบของฉันเอง ไม่ได้ทำร้ายคนที่ทำร้ายฉัน"

"แต่ท่านก็ต้องมีความรู้สึก"

"ในฐานะชาวพุทธ ในสมัยพุทธกาล แม้แต่พระพุทธองค์ก็ยังถูกว่าร้าย แน่นอนฉันเองก็ได้รับคอมเมนต์ลบเสมอ"

พระไพศาล วิสาโล เคยเทศน์ว่า คนเราถ้ามีความโกรธ ถ้าโกรธมากๆมันไม่เพียงแต่ทำร้ายผู้อื่น บางทีก็อาจจะทำร้ายตัวเอง... บางคนที่เศร้าโศกเสียใจมากถึงขั้นทำร้ายตัวเอง ฆ่าตัวตาย อย่างนี้ก็เข้าใจนี่คือการเบียดเบียนตน เพราะทำไปด้วยอำนาจของความเศร้าความโกรธ... ตอนหลังก็พบว่าคำถามนี้ไม่สำคัญเท่ากับว่า ทำไมเราถึงปล่อยให้ความโกรธความเศร้ามาครอบครองจิตใจ อันนี้สำคัญกว่าใครหรืออะไรทำให้เราเศร้าหรือโกรธ

มันง่ายที่จะมองออกไปนอกตัว แต่ถ้าเราถามใหม่ว่า ทำไมเราจึงปล่อยให้ความโกรธความเศร้ามาครอบงำหรือเผาลนจิตใจ มันก็ทำให้กลับมามองที่ตัวเอง แล้วก็พบว่าการที่เราปล่อยให้ความโกรธความเศร้ามาเผาลนจิตใจ อันนี้คือการเบียดเบียนตนเหมือนกัน

ประเด็นคือเมื่อความโกรธ ความโศก ความเศร้า เกิดขึ้นแล้ว ไม่ได้หมายความว่าเราจะทุกข์เสมอไป จะทุกข์ก็ต่อเมือใจเข้าไปยึด เข้าไปถือหรือจมในอารมณ์นั้น ๆ

พระไพศาล วิสาโล กล่าวว่า "เหมือนกองไฟ ถ้าหากว่าเราอยู่ห่างจากกองไฟเราก็ไม่ทุกข์ไม่ร้อน แต่ที่เราทุกข์รู้สึกร้อนก็เพราะเราโจนเข้าไปในกองไฟหรือพาตัวเข้าไปใกล้กองไฟจนโดนมันแผดเผา ความโกรธ ความโศกความเศร้า ก็เช่นกัน เมื่อเกิดขึ้นในใจแล้วไม่ได้หมายความเราจะทุกข์ทันที มันเกิดขึ้นแล้วใจไม่ทุกข์ก็ได้ถ้าเราเห็นมัน เช่น เห็นความโกรธเกิดขึ้น เห็นความโศกเกิดขึ้น ใจก็จะไม่เข้าไปยึดอารมณ์เหล่านั้น หรือหลงเข้าไปในอารมณ์ จึงไม่ถูกอารมณ์เหล่านั้นทำร้าย บีบคั้น เผาลน จิตใจให้เป็นทุกข์"

ตรงกับที่หลวงพ่อชาพูด “ทุกข์มีเพราะยึด ทุกข์ยืดเพราะอยาก ทุกข์มากเพราะพลอย ทุกข์น้อยเพราะหยุด ทุกข์หลุดเพราะปล่อย"

แลร์รี คิง บอกท่านทาไลลามะว่า "มันยากที่จะเป็นชาวพุทธนะ"

"ใช่ ไม่ง่าย แต่ก็ต้องไปทีละขั้น ปีต่อปี คุณสามารถฝึกจิตคุณได้ แน่นอนบางครั้งมีความโกรธชั่ววูบสั้นๆ แต่ไม่ทำให้เกิดความรู้สึกลบในหัวใจ"

อารมณ์ลบเกิดขึ้นกับทุกคน แต่คนที่ตามทันจิตจะไม่เปลี่ยนมันเป็นความทุข์

วินทร์ เลียววาริณ
2-10-26

คอมเมนต์หนึ่งที่ผมได้รับจากการวิจารณ์หนังในรอบหลายปีนี้คือ "วิจารณ์หนังคนอื่นว่าแย่ แล้วทำหนังเองเป็นไหม" ฯลฯ

อ่านคอมเมนต์แบบนี้แล้วก็ยิ้ม น้อยคนมากที่รู้ว่าผมเคยวนเวียนอยู่ในวงการทำหนัง

เมื่อเรียนจบคณะสถาปัตย์ฯ จุฬาฯ ในปี พ.ศ. 2523 ผมไปทำงานสถาปนิกที่ประเทศสิงคโปร์อยู่ 3-4 ปี ก็เปลี่ยนทิศไปเรียนต่อสายกราฟิกดีไซน์ที่นิวยอร์ก ตั้งใจไปเรียนวิชาที่ไม่มีสอนในเมืองไทยหรือยังมีน้อย เช่น กราฟิก ดีไซน์ conceptual illustration (วาดรูปโดยมีคอนเส็ปต์) การสร้างหนัง การทำ animation ฯลฯ รวมไปถึงคอมพิวเตอร์ กราฟิก ที่เพิ่งเกิดขึ้นในอเมริกา ผมเป็นรุ่นแรกๆ ที่เรียนออกแบบด้วยเครื่อง Apple IIe

ผมเรียนได้ปีเดียว เงินที่เก็บมาก็หมด จึงออกมาทำงานเป็นสถาปนิกตอนกลางวัน วาดรูป ส.ค.ส. ขาย ฯลฯ และเริ่มเก็บวิชาเหล่านี้ในภาคกลางคืน

สำหรับวิชาสร้างหนังหรือ filmmaking ถ้าจะเรียนครบชุดจนได้ปริญญา ต้องใช้เวลาราว 3-4 ปี และค่าใช้จ่ายจำนวนมาก ผมไม่มีเงิน ก็ใช้วิธีเรียนด้วยตัวเองจากตำราในห้องสมุด พอเข้าใจหลักการทำหนังขั้นพื้นฐานแล้ว ก็ข้ามขั้นไปสมัครเรียน filmmaking ระดับสูงขึ้น เรียนโดยไม่มีปริญญา เพราะหากจะเอาปริญญา ต้องเริ่มจาก basic filmmaking ค่าหน่วยกิตสูงกว่าราวสองเท่า

ผมเรียนทำหนังภาคปฏิบัติจริง ทั้งการเขียนบท การถ่ายทำ การกำกับ การตัดต่อ สมัยนั้นวงการหนังยังเป็นอนาล็อก ตัดต่อด้วยมือ เฟรมต่อเฟรม

ผมทำหนังตัวอย่างทั้งหนังคนแสดงกับ การ์ตูน animation วิชาละเรื่อง แล้วกลับเมืองไทย เพื่อเอาตัวอย่างผลงานไปสมัครงาน ดูว่าสายลมแห่งชะตากรรมจะพัดไปทางทิศไหน ทิศทำหนังหรือทิศโฆษณา

ผมกลับเมืองไทยยุคที่เศรษฐกิจตกต่ำ หางานยากมาก ประตูหลายบานปิดสนิท ผมไม่ได้เข้าไปในวงการทำหนัง แต่มีโอกาสเจาะเข้าสู่วงการโฆษณา จึงหันไปเอาดีทางสายโฆษณาและนักเขียนพร้อมกัน

ถามว่าถ้าวันนั้นได้ไปทำงานในบริษัทสร้างหนัง วันนี้จะได้เป็นนักสร้างหนังไหม ตอบตรงๆ ว่าไม่รู้ แต่เป็นไปได้สูงที่จะประกอบอาชีพทำหนัง เพราะตอนนั้นไฟการแต่งนิยายท่วมหัว เมื่อไม่ได้ไปทางหนัง ก็ไปทางเขียนนิยายเป็นพายุบุแคม หลังจากงานเขียนได้รับรางวัลสารพัด ก็เลิกคิดไปทางทำหนังโดยสิ้นเชิง

อย่างไรก็ตาม ว่ากันตรงๆ ถ้าไปทางสายทำหนัง ก็อาจยากมากที่จะประสบความสำเร็จ เพราะนิสัยอินโทรเวิร์ดของตัวเองไม่เหมาะกับอาชีพที่ต้องมีปฏิสัมพันธ์กับผู้คนมากมาย

การทำหนังจึงเป็นทางที่ไม่ได้เดินต่อ แต่กระนั้นก็อยู่ใต้เงาของทางสายนี้เสมอมา

ถ้าสังเกตงานเขียนของผม จะพบว่ามันมีกลิ่นของบทหนังอยู่มาก คือห้วน กระชับ ตัดต่อแต่ละฉากเป็นท่อนๆ ทุกวันนี้ก็เขียนเรื่องสั้นและนวนิยายเหมือนเขียนบทหนัง นิยายหลายเรื่องที่ผมเขียนแทบเอาไปสร้างหนังได้เลย

เวลาผ่านไปนานหลายสิบปีนับแต่วันที่ผมไปเรียนทำหนังที่นิวยอร์ก ผมพบว่าศิลปะก็คือศิลปะ หนัง หนังสือ บทกวี เพลง เป็นแค่ 'product' ที่แตกต่างของสิ่งเดียวกัน

ในชีวิตเราทุกคน มีหลายปัจจัยและตัวแปรที่ทำให้เราเดินตามทางที่เราเลือก ไม่ว่าเต็มใจหรือไม่ สำหรับคนที่ยืนบนทางแพร่งต้องเลือกอาชีพ ก็ต้องตัดสินใจว่าจะเอาดีที่สุดสายไหน

ผมเลือกทางสายนักเขียน ผ่านไปสี่สิบปี ก็ทิ้งรอยเท้าเล็กๆ ของเราเองไว้สายหนึ่ง ถึงจะ "ทำหนังไม่เป็น" ก็พอใจแล้ว

วินทร์ เลียววาริณ
1 ตุลาคม 2569