เหตุผลที่ตื่นขึ้นมาในตอนเช้า 

มีคนเคยวิเคราะห์ว่า เหตุที่ชาวโอกินาวาแห่งญี่ปุ่นมีอายุยืนยาวเพราะทัศนคติในการมองชีวิต

พวกเขามองว่าทุกวันเป็นวันดี

พวกเขารอคอยวันรุ่งขึ้นเหมือนเด็กน้อยในคืนคริสต์มาส อีฟ หรือคืนก่อนตรุษจีน รอคอยวันสำคัญที่กำลังมาถึงพร้อมของขวัญคริสต์มาสและแต๊ะเอียด้วยหัวใจตื่นเต้น

พวกเขามีเหตุผลที่ตื่นขึ้นมาในตอนเช้า เพราะวันใหม่เป็นวันดี

ไม่ว่าการวิเคราะห์นี้จะจริงหรือไม่ หรือว่ามีปัจจัยอื่นๆ ที่ทำให้คนในพื้นที่หนึ่งมีอายุยืนกว่าคนในพื้นที่อื่น เช่น พันธุกรรม อาหาร ภูมิประเทศ ภูมิอากาศ ฯลฯ เราก็เห็นพ้องต้องกันว่า ทัศนคติที่ดีช่วยให้จิตใจดี จิตใจดีทำให้ร่างกายดี

ชาวญี่ปุ่นเรียกชื่อเหตุผลที่ตื่นขึ้นมาตอนเช้าอย่างนี้ว่า อิคิไก ซึ่งเป็นปรัชญาการมองชีวิตอย่างหนึ่ง

อิคิไก (生き甲斐) มาจากคำว่า อิคิ (生き) แปลว่าชีวิต หรือมีชีวิต กับคำว่า ไก (甲斐) แปลว่า ผล

อิคิไกคือเหตุผลที่มีชีวิต

คือสิ่งที่มีค่าพอให้เราอยากมีชีวิตอยู่ต่อไป

คือเหตุผลที่เรายังลืมตาในตอนเช้าและหายใจต่อไป

คือเหตุผลที่เราทำงานทุกวันโดยไม่บ่น

คือเหตุผลที่เรายังยิ้มได้แม้ในวันที่อุปสรรคขวางหน้า



อิคิไกอาจจะเป็นจุดหมายหรือเป้าหมายในชีวิตที่ผลักดันเรา เช่น ความปรารถนาจะเรียนจบคณะใดคณะหนึ่ง หรือประสบความสำเร็จในชีวิต แต่ความจริงแล้วมันครอบคลุมกว้างกว่าจุดหมาย เพราะจุดหมายนั้นสิ้นสุดได้ แต่ชีวิตมีมากกว่านั้น

อิคิไกไม่เกี่ยวกับเรื่องฐานะเงินทอง สถานะสังคม ไม่ต้องมีชีวิตที่สมบูรณ์แบบ จึงจะอยากตื่นขึ้นมาในตอนเช้า (คนร่ำรวยมากมายไม่อยากตื่นขึ้นมาในตอนเช้า!)

ชาวญี่ปุ่นเชื่อว่าเราทุกคนมีอิคิไก ทุกคนมีเหตุผลที่มีชีวิตต่อไป

แน่ละ ในชีวิตจริงหลายคนอาจไม่มีเหตุผลอะไรที่จะอยู่ต่อไป บางคนไม่เคยคิดอยากอยู่ในโลก ไม่อยากเจอวันพรุ่งนี้ ที่ตื่นทุกเช้าก็เพราะความจำเป็น ต้องเลี้ยงเมียหนึ่งลูกสองกับหมาสามตัว และชดใช้หนี้คงค้างอีกยี่สิบปี ไม่ค่อยมีอารมณ์ตื่นขึ้นมาดูฟ้าวันใหม่เลย

แต่ในเมื่อเราเกิดมาแล้วในโลกนี้ เราจะเลือกใช้ชีวิตแต่ละวันอย่างไร ทุกข์หรือสุข?

สมมุติว่าเราต้องย้ายบ้านไปอยู่ ณ สถานที่ไม่คุ้นเคย ยกตัวอย่างเช่น คุก เราจำเป็นต้องปรับตัวให้อยู่ในสถานที่นั้น เราจะต้องเลือกว่าจะอยู่ในนั้นอย่างทุกข์ไปตลอด หรือว่าสุขเท่าที่เป็นไปได้ ขึ้นกับว่าเรามองโลกอย่างไร

อิคิไกจึงเป็นวิธีมองชีวิตมากกว่ารูปแบบ

อิคิไกมีนัยของความรู้สึกพึงใจที่ได้อยู่ในโลก รู้สึกเต็มตื้น รู้สึกว่าชีวิตมีค่า รู้สึกว่าได้ทำงานที่ถนัดและเป็นประโยชน์ต่อคนอื่น สิ่งนี้ทำให้เรารู้สึกว่ามีคุณค่าที่ทำให้เราอยากอยู่ต่อ ยิ้มได้เมื่อตื่นขึ้นมาในตอนเช้า รู้ว่ามีสิ่งที่น่าสนใจรอเราทำ

จะมองอย่างนี้ได้ต้องมีโลกทรรศน์ที่กว้างและความรักเต็มหัวใจ



ขำขันเรื่องหนึ่งเปรียบคนมองโลกแง่ดีกับไม่ดี หรือหากพูดในบริบทนี้ ก็คือคนที่มีอิคิไกกับคนไม่มี

คนที่มีเหตุผลที่ตื่นขึ้นมาในตอนเช้า ตื่นขึ้นมาแล้วทักทายพระเจ้าว่า “Good morning, God.” (อรุณสวัสดิ์ พระเจ้า)

ส่วนคนที่ไม่อยากตื่นมาพบวันใหม่ตื่นขึ้นมาร้องว่า “Good God! Morning!” (เวรกรรม! เช้าอีกแล้วเรอะ!)

มนุษย์ส่วนใหญ่มีชีวิตอยู่ในโลกด้วยสัญชาตญาณ เกิด เรียน ทำงาน แต่งงาน สร้างครอบครัว ทำในสิ่งที่สังคมขีดเส้นให้ เดินชีวิตตามระเบียบสังคม มาตรวัดของเราคือความสุขกับความสำเร็จ แต่บางครั้งเราควรถามตัวเองในเชิงจิตวิญญาณว่า เรามาทำอะไรอยู่ในโลกนี้ เราชอบชีวิตที่เรากำลังใช้อยู่หรือไม่ เราอยากตื่นเช้าวันพรุ่งนี้มาเดินหน้าต่อไปไหม ถ้าไม่ - ทำอย่างไรเราจึงอยากพบวันใหม่ด้วยหัวใจเบิกบาน

เพื่ออะไร? ก็เพื่อให้เราสามารถพอใจในการมีชีวิตอยู่

อิคิไกชี้ว่าเราควรหาเหตุผลหรือเข้าใจเหตุผลที่จะมีชีวิต หายใจอยู่ต่อไป เพื่อชีวิตที่ดีมีความหมายขึ้น

การพบอิคิไกจำเป็นต้องเข้าใจชีวิต ค้นหาตัวเอง มองลึกในจิตวิญญาณตนเอง แต่ก็ต้องเข้าใจชีวิตในมุมกว้าง ทั้งชีวิตของตนเองและชีวิตทั้งปวง

เพียงแค่คิดว่าการเกิดมาในสภาวะชีวิตแบบมนุษย์เป็นความอัศจรรย์ ก็น่าจะเป็นอิคิไกที่จะอยู่ต่อให้ครบเทอม และรู้ว่าเรามาทำอะไรอยู่ในมุมนี้ของจักรวาล

หลายคนมีภาพว่า คนมีความสุขคือคนที่สามารถนอนตื่นสาย การทำงานคือภาระและความทุกข์ แต่คนที่มีอิคิไกมองอีกด้านหนึ่ง พวกเขาอยากตื่นขึ้นมาในตอนเช้า เพราะมีความสนุกของชีวิตที่รออยู่ การได้ทำงานใหม่ๆ สร้างสรรค์ของเล่นใหม่ ความสนุกของการทำงาน ปราศจากงานก็รู้สึกว่าชีวิตเป็นจอกแหนที่ลอยตามยถากรรม

สตีเฟน ฮอว์กิง นักวิทยาศาสตร์เรืองนามผู้ใช้ชีวิตบนรถเข็นมาหลายสิบปี ยังคงทำงานต่อเนื่องทั้งที่ร่างกายเป็นอัมพาต เขาเขียนว่า “การทำงานให้คุณความหมายและจุดประสงค์ และชีวิตนั้นว่างเปล่าหากปราศจากงาน”

อิคิไกทำให้เขาผ่านชีวิตมาได้จนวันนี้

อิคิไกไม่ใช่ของเล่นที่รอเราอยู่ในวันพรุ่งนี้ แต่คือความสามารถที่จะสร้างของเล่นชิ้นใหม่ในวันพรุ่งนี้

ความสนุกมาจากการสร้าง มิได้มาเพราะโชค

เราอยากตื่นขึ้นมาในตอนเช้าเพราะเรามีความหวังและความเชื่อว่าเราสามารถทำให้พรุ่งนี้เป็นวันดีได้

และเพราะเรามีคุณค่าพอรับวันดีๆ อีกหลายๆ วัน

“อรุณสวัสดิ์ ชีวิต!”


วินทร์ เลียววาริณ

www.winbookclub.com

20 พฤษภาคม 2560


คมคำคนคม

I’m always thinking about creating. My future starts when I wake up every morning... Every day I find something creative to do with my life.

ผมคิดแต่เรื่องการสร้างสรรค์ อนาคตของผมเริ่มต้นเมื่อผมตื่นขึ้นมาทุกเช้า ทุกวันผมหาบางสิ่งที่สร้างสรรค์ทำกับชีวิตผม

Miles Davis

ส่งต่อให้เพื่อน :  
 
 
 
ความเห็นที่ 1
sharing 21-05-2017 22:22

ไม่น่าเชื่อ และดีใจมากที่ คุณวินทร์จะไปขุดเจอ ขุมทรัพย์ คำว่า อิคิ งะอิ 生き甲斐 ซึ่งเป็นคำที่เรียนรู้ซึมซับ ตั้งแต่สมัยสาวๆเมื่อสมัยเรียนจบหมาดๆจากมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ไปญี่ปุ่นได้ไม่นาน ก็มีโอกาสได้ดูละครอิงประวัติศาสตร์ของเอ็น เอชเค และดูสารคดีต่างๆ ทำให้มีโอกาสเปิดโลกกว้างให้ตัวเอง และได้เรียนรู้ความหมายของว่า  อิคิ งะอิ 生き甲斐 อย่างแท้จริง และยังถือว่าเป็นสมบัติประจำตัวอีกชิ้นหนึ่งที่ได้รับจากญี่ปุ่น เป็นของมีค่าประเมินราคาไม่ได้

ขอยกเรื่องนี้ไปต่อยอดคุยกับ คุณวินทร์ต่อ  ในเว็บคุณ วินทร์

ขอบคุณอีกครั้ง ทำให้วันนี้ มีชีวิตชีวามากยิ่งขึ้น

 
ความเห็นที่ 2
เก๋ไก๋ 23-05-2017 07:50
 
 
 
แสดงความเห็น
 
 
Email
 
Password
 
 
    
 
หนอนในตะกร้า (รวมบทความทั้งหมด)
 
เหตุผลที่ตื่นขึ้นมาในตอนเช้า
รถไฟสายน้ำตา
สัญญาณจากสวรรค์
ฟีนิกซ์
Hunter-gatherer
ยืดเรื่อง
ของเล่น
“คนรวยทำอะไรก็ไม่น่าเกลียด”
จดหมายถึงเพื่อนต่างดาว ตอน : มิจฉาทิฐิ
เกย์คืออาชญากรรม!
วงจร
sidekick
กบเหลา
pH
สิงโตภูเขากับฉลาม
อาคารที่สำคัญที่สุดในโลก
บัญชี-วิต
อาชีพสุดท้าย
มักง่าย
ปลาตรงต่อเวลากว่าคน
หนึ่งชั่วโมง
A-D
เส้นสายลายชีวิต
สิ่งที่ดีสำหรับเรา
ถ่ายรูปชีวิต
ติดดอย
ธาตุแท้
ปากหนัก
คนบ้างาน
สัญชาติ : Minimalist
ราโชวาท
คนไทยทั้งปวง
หยดน้ำใสหนึ่งหยด สองหยด สามหยด...
Bad Bad Boss
ยืมหัว
ผู้ปิดบอลหลังพระ
คนมองเห็นอนาคต
แมวดำแมวขาว
เรื่องของนาจัต
เหนือเส้นชัย
ทลายกำแพง
ผ่าตัดรักษาวิสัยทัศน์
ปล่อยนะ
ข่มขืน = ประหาร?
เข็นลูกขึ้นภูเขา
กล้าทำกล้ารับ
1 เปอร์เซ็นต์ของความเป็นไปได้
ชีวิตรุงรัง
ลูกค้าเล็ก
เขม่าที่เกาะหัว