ในช่วงงานหนังสือที่ผ่านมา ผมมีโอกาสสนทนากับ ภิญโญ ไตรสุริยธรรมา เจ้าสำนัก openbooks อยู่พักใหญ่ ไม่ได้เจอหน้ากันมาหลายปี

ในท่อนหนึ่งเจ้าสำนัก openbooks เปรยว่าผมนี่ทำงานเหมือนคอลัมนิสต์หนังสือพิมพ์

เพราะการเขียนเรื่องลงเพจทุกวัน วันละ 2-3 โพสต์นี่ถือว่ามากไป ไม่มีใครทำแบบนี้ (ความจริงบางวันล่อไป 5-6!)

แต่เขารู้ว่าผมคงหยุดไม่ได้ เพราะน่าจะเสพติดการเขียน

ทันใดนั้นผมก็บรรลุซาโตริ อุทานว่าจริงนะ นี่กูเป็นคอลัมนิสต์ไปแล้วนี่หว่า!

การเขียนเรื่องลงเพจยังไม่รวมงานหลักเขียนนิยาย ฯลฯ ที่ต้องทำทุกวัน

ตั้งแต่หนุ่ม ผมก็รู้สึกทึ่งคนที่เป็นคอลัมนิสต์หนังสือพิมพ์ พวกเขาเก่งมากที่สามารถส่งต้นฉบับได้ทุกวัน ไม่ว่าจะมีอารมณ์เขียนหรือไม่

มันไม่ใช่ง่ายที่ต้อง ‘หาเรื่อง’ มาเขียน และร้อยเรียงเป็นบทความให้ทันเส้นตาย แต่คอลัมนิสต์มืออาชีพก็ทำงานได้แบบกดปุ่ม

เล่ากันว่า สมัยที่ ม.ร.ว. คึกฤทธิ์ ปราโมช ทำงานที่หนังสือพิมพ์สยามรัฐ แกเดินเข้าไปในสำนักงาน เจ้าหน้าที่มาทวงต้นฉบับ บอกว่ากำลังจะเดินเครื่องแล้ว ม.ร.ว. คึกฤทธิ์ก็ไม่ว่าอะไร นั่งโต๊ะ เคาะแป้นเครื่องพิมพ์ดีดไม่กี่ที ก็ยื่นต้นฉบับให้เจ้าหน้าที่ไปเรียงพิมพ์ได้

มือโปรทำงานอย่างนี้!

ผมขยับนิ้วนับตัวเลข พบว่าปีนี้เขียนลงในเพจนี้ได้ 11 ปีแล้ว

เป็นสิ่งมีชีวิตที่เรียกว่า 'คอลัมนิสต์' มากว่าทศวรรษ โดยไม่ได้รับเงินเดือนสักบาทเดียว
ถามว่าเหนื่อยไหม? ทั้งเขียน ทั้งสร้างภาพประกอบ ทั้งรับแรงด่า ก็ไม่รู้สึกเหนื่อย เพราะสนุกกับงาน แต่อายุมากขึ้นทุกวัน สังขารก็เสื่อมลงเรื่อยๆ ไม่รู้ว่าจะลากไปได้อีกนานเท่าใด

ก็คงเท่าไรก็เท่านั้นกระมัง

วินทร์ เลียววาริณ
15-4-26

ช่องแคบฮอร์มุซเป็นโรคลักปิดลักเปิดมาหลายสัปดาห์แล้ว หมอชาวอิหร่านเห็นว่าควรปิด หมอทรัมป์เห็นว่าต้องเปิด

แต่ล่าสุดหมอทรัมป์เปลี่ยนวิธีรักษาโดยการปิด

ทำให้เกิด 10 คำถามกรณีสหรัฐฯปิดล้อมช่องแคบฮอร์มุซ

1 ในภาคปฏิบัติสหรัฐฯทำได้จริงหรือ? ใช้เรือกี่ลำปฏิบัติการ?

2 ประเมินอันตรายเมื่อส่งเรือรบใกล้ช่องแคบ ให้เข้าไปอยู่ในรัศมีการจู่โจมของโดรนหรือขีปนาวุธของอิหร่านแล้วหรือไม่?

3 หากเรือรบสหรัฐฯถูกจมสักหลายลำ จะทำอย่างไรต่อ?

4 จะปิดล้อมเรือบรรทุกน้ำมันอย่างไร? สั่งให้เรือเหล่านั้นหยุดจอด? หรือว่าส่งทหารขึ้นไปคุมเรือ? หรือส่งทหารทางเฮลิคอปเตอร์ไปยึดเรือ? หากมีเรือจำนวนมาก มีกำลังคนพอหรือ?

5 จะเล่นงานเรือสินค้าติดธงจีน รัสเซียด้วยหรือไม่? จีน รัสเซียจะถือว่าเป็นการล่วงล้ำอธิปไตยของตนหรือไม่? จีนจะโต้ตอบโดยยุติการส่ง rare earth ให้สหรัฐฯหรือไม่?

6 จะทำอย่างไรหากจีน รัสเซียส่งเรือรบนำทางเรือบรรทุกน้ำมันของตน? หรือส่งทหารไปประจำเรือบรรทุกน้ำมันของตน?

7 จะปิดล้อมช่องแคบนานเท่าไร? กี่วัน? กี่เดือน?

8 จะทำอย่างไรหากการปิดล้อมช่องแคบทำให้ราคาน้ำมันโลกสูงขึ้นไปอีก ทำให้ราคาสินค้าในสหรัฐฯสูงขึ้น และฐานเสียงเริ่มไม่พอใจ?

9 จะทำอย่างไรหากพันธมิตรอิหร่านปิดทะเลแดงด้วย เท่ากับปิดคลองสุเอซโดยปริยาย  และส่งผลให้เศรษฐกิจโลกพังเร็วขึ้นกว่าเดิม?

10 การปิดล้อมช่องแคบฮอร์มุซจะเปลี่ยนเกมสงครามอย่างไร? จะทำให้ชนะสงครามอย่างไร?

ทั้งหมดนี้เป็นคำถาม ยังไม่มีคำตอบ

อาจเพราะบางทีคนสั่งปิดล้อมก็ยังไม่ได้คิด

วินทร์ เลียววาริณ
14-4-26

วันนี้เป็นวันสงกรานต์ อย่าคุยเรื่องการเมืองโลกให้เครียดเปล่าๆ เลย ดูรูปน่ารักๆ ก็แล้วกัน

แต่ดูแล้วเครียด ไม่เกี่ยวกับผมนะ

สุดสัปดาห์นี้ ขณะที่ชาวไทยเริ่มสาดน้ำสงกรานต์ ที่ปากีสถานสะหะรัดกับอิหร่านกำลังเริ่มเจรจายุติสงคราม

ผู้แทนสะหะรัดคือรองเจ้าสำนัก เจดีย์แว้น เพราะอิหร่านบอกว่า งวดนี้ไม่เอาสองคนก่อนคือ วืดคอบ (คู่หูคุณตั้ม) กับคูดเน่อ (ลูกเขยคุณตั้ม) เพราะตั้งใจลากเกม ระหว่างการเจรจาก็แอบถล่มหลังบ้าน

คุณตั้มบอกว่า โน พลอเบลม และเลือกเจดีย์แว้นมาทำงานนี้ น่าจะเพราะเป็นคนที่อิหร่านอยากคุยด้วย อย่างน้อยเจดีย์แว้นก็ไม่เห็นด้วยกับนโยบายก่อสงครามครั้งนี้ ทำให้ไม่ค่อยเห็นหน้าเขาออกงาน

นี่เป็นงานใหญ่ที่สุดของเจดีย์ เพราะคุณตั้มพูดติดตลกว่า ถ้าทำไม่สำเร็จ ก็ต้องโทษเจดีย์แว้นว่ะ (“If it doesn’t happen, I’m blaming JD Vance.”)

แต่เจดีย์แว้นอาจขำไม่ออก เพราะนี่เป็นความเสี่ยงต่ออนาคตทางการเมืองของเขา เพราะไม่ว่าเจรจาสำเร็จหรือไม่สำเร็จ  เขาก็โดนทั้งขึ้นทั้งล่อง อาจจะมีปัญหาในการเลือกตั้งครั้งต่อไปในปี 2028

มองมุมนี้ หมากตานี้ถือว่าอำมหิต

ในการเจรจาครั้งนี้ สหรัฐฯมีข้อเสนอ 15 ข้อที่เรียกว่า 15-point plan ส่วนอิหร่านมีสิบข้อ เรียกว่า 10-point plan ต่างฝ่ายต่างเรียกร้องสูงสุด

ก่อนอื่นทำไมคุณตั้มยอมเจรจา ทั้งที่ข่มขู่อิหร่านมาโดยตลอด

คำตอบน่าจะเพราะคุณตั้มตกอยู่ในภาวะกลืนไม่เข้า คายไม่ออก หลงเชื่ออิษราเอรว่าสงครามจะจบเร็ว แต่สงครามไม่จบ และมีมีท่าจะลากยาวไปจนเศรษฐกิจโลกพัง อาจพังยิ่งกว่าครั้งปี 1929

คุณตั้มเดินมาถึงเกือบสุดทางแล้ว

จึงเป็นเรื่องประหลาดที่ตอนเช้าวันที่ 6 เมษายน คุณตั้มขู่ว่าจะทำลายอารยธรรมอิหร่านให้สิ้นซาก ครั้นถึงเย็นก็กลับลำ 180 องศา โพสต์ข้อความใหม่ว่าจะเจรจา และจะอิงตาม 10-point plan ของอิหร่าน ทำให้ทุกคนงงเป็นไก่ตาแตก

นี่แปลว่าสะหะรัดส่งสัญญาณยอมแพ้งั้นหรือ? อาจจะใช่ แต่ไม่ใช่ในรูปยอมแพ้ ทว่าเป็นการหาทางลงสวยๆ

การจับปูสองตัวใส่กระด้งเป็นผลงานของผู้นำและฝ่ายทหารของปากีสถาน และเชื่อว่าจีนกดดันอยู่เบื้องหลังให้คุย แม้ว่าอิหร่านถือใบเหนือกว่า ไม่จำเป็นต้องรีบสงบศึก เพราะทุกชั่วโมงที่ผ่านไป สะหะรัดเดือดร้อนกว่า

และผลการเจรจาก็เพิ่งออกมาเมื่อไม่กี่ชั่วโมงที่ผ่านมาว่า  “ไม่บรรลุข้อตกลง”

น่าเสียดายที่ไม่มาเจรจาในเมืองไทย เพราะเล่นสาดน้ำได้ พอตัวเปียกๆ อารมณ์เย็นๆ ดื่มจับเลี้ยงคนละแก้วแก้ร้อนใน คู่กับไข่เจียวปูเจ๊ไฝ อาจคุยกันรู้เรื่องขึ้น

ทำไมจึงเจรจาไม่สำเร็จ?

คำถามคือระหว่างที่สะหะรัดกับอิหร่านเจรจา นูทันยาเฮกำลังทำอะไรอยู่?

คำตอบคือก่อสงครามต่อ งวดนี้ถล่มเลบานอนให้ราบ

ในสัญญาหยุดยิงร่างแรกๆ ที่ปากีสถานเป็นตัวกลาง นายกฯปากีสถาน Shehbaz Sharif เขียนโพสต์ที่ X ว่า สะหะรัดกับอิหร่านเห็นพ้องว่าการหยุดยิงรวมเลบานอนด้วย

นูทันยาเฮแทรกขึ้นมาว่า “ไม่รวมเลบานอนโว้ย!”

สะหะรัดก็บอกว่า “ไม่รวมเลบานอนจ้ะ”

นี่ชี้ว่านูทันยาเฮไม่ต้องการให้การเจรจาสันติภาพครั้งนี้สำเร็จ

ในรอบสองสามปีนี้ นูทันยาเฮก่อศึกรอบด้าน พี่แกแรงเยอะจริงๆ ไม่รู้แอบไปกินดีหมีหัวใจเสือมาจากไหน

รบจนหน้าตาหมองคล้ำ ท่าทางจะเหนื่อย

ไม่ได้เหนื่อยรบหรอก เหนื่อยศาลมากกว่า

ใช่ เมื่อวันก่อนศาลแขวงเยรูซาเลมเดินหน้าคดีคอร์รัปชันของนูทันยาเฮต่อ

ในช่วงชุลมุนกับอิหร่าน ศาลยอมให้นายกฯทำงานต่อ เพราะถ้านายกฯต้องขึ้นศาล แล้วระเบิดลง ผู้พิพากษาคงม่องไปด้วย

หลายปีนี้นูทันยาเฮต้องคดีคอร์รัปชันหลายคดี

นักวิเคราะห์การเมืองโลกหลายคนเชื่อว่า นูทันยาเฮจำเป็นต้องก่อสงครามตลอดเวลา เพื่อเป็นนายกฯต่อไป และกดดันให้คดีเงียบ

สงครามหยุดเมื่อไร ไม่เพียงหมดอนาคตทางการเมือง ยังมีสิทธิ์เข้าคุก

ศาลอาญาระหว่างประเทศก็กำลังรอตัวอยู่ ข้อหาอาชญากรสงคราม

โชคดีที่นูทันยาเฮมีลูกน้องดี เป็นถึงผู้นำสะหะรัด จึงสั่งให้ช่วยได้

เมื่อเดือนตุลาคมปีที่แล้ว ตอนคุณตั้มไปเยือนอิษราเอร คุณตั้มพูดตรงๆ ในรัฐสภาอิษราเอรว่า ประธานาธิบดีอิษราเอรควรประกาศนิรโทษกรรมให้นูทันยาเฮเถอะ เพราะประธานาธิบดีมีอำนาจยกโทษให้ใครก็ได้

คุณตั้มสำทับด้วยจดหมายยืนยันอีกรอบ

กองเชียร์ก็ต้องลุ้นให้นูทันยาเฮหลุดเรื่องคดีความ เพราะตอนนี้แม้ชาวอิษราเอรกว่า 80 เปอร์เซ็นต์เห็นด้วยกับการทำสงคราม แต่คะแนนนิยมของเขามีแค่ 38 เปอร์เซ็นต์

เรื่องของเขา ถ้าสร้างเป็นหนังบู๊ ก็คงมีชื่อว่า แก๊งกระแทกก๊วนเก๋ากวนเมือง (ตามชื่อหนังของ พันนา ฤทธิไกร)

หากสร้างเป็นหนังจีนกำลังภายใน ก็คงมีชื่อเรื่องว่า นักบู๊สู้สิบทิศ หรือ จอมยุทธ์ขี่หลังเสือ หรือ จอมยุทธ์หนีถัน

ชื่อสุดท้ายไม่น่าจะดีนะ ฟังไม่ค่อยเหมือนหนังกำลังภายใน

เคี้ยกเคี้ยก

วินทร์ เลียววาริณ
12-4-26