• วินทร์ เลียววาริณ
    9 วันที่ผ่านมา

    เมื่อ 117 ปีก่อน วันที่ 13 พฤศจิกายน 2451 ลูอิส ไวเลอร์ นายช่างเยอรมันที่มาทำทางรถไฟไทย เขียนบันทึกส่วนตัวว่า “ชาวสยามเป็นชนชาติที่รักสงบมากที่สุดในโลกอย่างไม่น่าสงสัย แต่ทว่าผมจะไม่ประหลาดใจเลยหากชาวสยามจะลุกขึ้นมาจับดาบต่อสู้เพื่อรักษาเอกราชของตน ภายหลังจากที่ประเทศสยามค่อยๆ ถูกตัดแบ่งออกไปเรื่อยๆ ตั้งแต่สิบห้าปีมาแล้ว” *

    'สิบห้าปีมาแล้ว' หมายถึง ร.ศ. 112 เหตุการณ์ฝรั่งเศสรังแกไทย

    ลูอิส ไวเลอร์ บันทึกอีกว่า เวลานั้นคนไทยเกลียดชาวฝรั่งเศส เพราะคิดกลืนกินดินแดนไทย หนังสือพิมพ์ฝรั่งเศสในตังเกี๋ยเขียนใส่ร้ายคนไทย รวมถึงพฤติกรรมของพวกทูตฝรั่งเศสในสยาม ทำให้ไม่เพียงคนไทยไม่ชอบคนฝรั่งเศส พวกยุโรปชาติอื่นๆ ก็ไม่ชอบพวกฝรั่งเศสเช่นกัน

    ความขัดแย้งกับฝรั่งเศสลงเอยด้วยสยามสูญเสียดินแดนครั้งใหญ่ ได้แก่ราชอาณาจักรลาวเกือบทั้งหมด และสิบสองจุไทย รวมเนื้อที่ประมาณ 143,800 ตารางกิโลเมตร และยังทิ้งปัญหาเส้นพรมแดนไว้ให้คนรุ่นหลังแก้ไขไม่จบไม่สิ้น

    พฤติกรรมเพื่อนบ้านใส่ร้ายไทยในเวลานี้ ก็ไม่ต่างจากพวกฝรั่งเศสเมื่อร้อยกว่าปีก่อน

    สายพันธุ์เดียวกัน

    แต่นั่นเป็นเรื่องที่เข้าใจได้ เพราะเมื่อจะจัดการข้าศึก ก็ต้องจัดหนัก เหมือนตันหลิมอัดโจโฉ "นี่คือสงคราม เมื่อง้างธนู ก็ต้องง้างสุดทาง และยิงให้สุดกำลัง”

    ทว่าคำถามสำหรับเราคือ ประโยค "ชาวสยามจะลุกขึ้นมาจับดาบต่อสู้เพื่อรักษาเอกราชของตน" หมายถึงจับดาบสู้กับใคร?

    หาก ลูอิส ไวเลอร์ มาเห็นเมืองไทยในวันนี้ อาจต้องเกาหัวด้วยความมึนงง เพราะ 'สยามค่อยๆ ถูกตัดแบ่งออกไปเรื่อยๆ ' นี้ดูเหมือนไม่ได้มาจากแรงภายนอกทั้งหมด

    ประวัติศาสตร์มีไว้จดจำและเรียนรู้ สติและปัญญาต้องมาพร้อมกับความสามัคคี

    วินทร์ เลียววาริณ
    21 สิงหาคม 2568

    (* จากหนังสือ กำเนิดการรถไฟในประเทศไทย ลูอิส ไวเลอร์ เขียน แปลโดย ถนอมนวล โอเจริญ และ วิลิตา ศรีอุฬารพงศ์)

    1
    • 0 แชร์
    • 25

บทความล่าสุด